İçeriğe atla
Arapça Eğitimi

İsim ve Sıfat Tamlaması

Dr. Nizameddin İbrahimoğlu Güncellendi: 16 Eylül 2026 14 dk okuma

Arapça sürümü

المُضاف والمُضاف إليه

İSİM TAMLAMASI (İZAFET)

د. نظام الدّين إبراهيم أوغلو

باحث أكاديمي تركماني ـ تركيا

تعريف الإضافة: İzafet tanımı

وهي نسبة اسم إلى آخر على تقدير حرفِ جرٍ، ويُسمى الأوّل مُضافًا والثّاني مضافًا إليه مجرور. حرف الجر المقدر يكون (مِنْ) إذا كان المضاف إليه جنسًا للمضاف نحو: (سِوارُ ذَهَبٍ). و(في) إذا كان ظرفًا له نحو (صلاةُ العصرِ)، في ما سوى ذلك (اللاّم) نحو (كتابُ سعدٍ).

İSİM TAMLAMASI

İsim tamlaması: Türkçede isim tamlamasında tamlayan ve tamlanan olduğu gibi, Arapça izafette muzaf ve muzafun ileyh vardır. Arapçada birinci kelime tamlanan (muzaf), ikincisi ise tamlayan, yani muzafun ileyhtir. Tamlayanla tamlanan arasında bir harf-i cer takdir olunur. Yani tamlama, böyle bir harf-i cerin anlamı aracılığı ile iki ismi birbirine bağlar.

ArapçaTürkçe
هذا كتابُ التِّلميذِ (هذا كتابٌ للتلميذِ)Bu, öğrencinin kitabıdır. Mukadder harf-i ceri gösterelim.
(هذا خاتمٌ من فِضّةٍ) هذا خَاتمُ فِضّةٍBu, gümüş yüzüktür. Mukadder harf-i ceri gösterelim.
(رِحلَةٌ في الشِّتاءِ) رِحْلةُ الشِّتاءِKış yolculuğu. Mukadder harf-i ceri gösterelim.

والإضافة قِسمان: İzafet ikiye ayrılır

  1. الإضافة المعنويّة (الحقيقية): Manevi izafet

    هي ما أفادت المضاف تعريفًا ـ إنْ كان المضاف إليه معرفةً نحو:

    (هذا كتابُ سليمٍ). (هذا كتابُ أخي) (هذهِ سيارَةُ زينبَ) (هذه حقيبةُ الطالبِ)

    وأفادت المضاف تخصيصًا ـ إن كان المضاف إليه نكرةً نحو: (هذا كتابُ نحوٍ)

  2. الإضافة اللّفظيّة (المجازيّة): Lafzi izafet

    هي ما لا تفيدُ المضاف تعريفًا ولا تخصيصًا، ولا يُعتبرُ فيها تقديرُ حرف الجرّ، وإنّما يكون الغرضُ منها التّخفيفَ في اللّفظ بحذف التّنوين، أو نُوني التّثنية والجمع. وذلك إذا كان المضاف صِفةً مُضافةً إلى فاعلها أو مفعولها نحو:

    (هذا مُستحقُّ المدحِ) (حسَنُ الخُلقِ) (مَعمورُ الدّارِ). (سلمتُ على قارئَ القرآنِ) (رأيتُ مكرمَ أبِيكَ).

    ومعنى الصّفة: المذكور أعلاه تعني اسم الفاعل أو اسم المفعول أو الصّفة المشبهة أو اسم التّفضيل أو صيغ المبالغة. نحو:

    (هذا ناصِرُ الضّعيفِ) (هذا شَريفُ الطّباعِ) (هذانِ مطلوبا الجُنودِ) (هؤلاء قهّارُو الأعداءِ).

İzafet çeşitleri

  1. Lafzi izafet: الإضافة اللّفظيّة

    Sıfat olan isimlerin (ism-i fail, ism-i meful, sıfat-ı müşebbehe…) kendi fail veya mefullerine izafetidir. Burada muzafın tenvini ve nunu düşmek suretiyle söyleniş bakımından bir kolaylık elde edilir.

    ArapçaTürkçe
    هذا كاتبُ القاضيBu, hâkimin kâtibidir.
    الرّجلُ العاقلُ الولدِÇocuğu akıllı adam.
    هو الضّاربُ القِطِّBu, kediyi döven (adam)dır.
    أَحمدُ مَعمُورُ الدّارِMamur ülke (ülkesi mamur).
    خالدٌ نافِذُ الكلِمِHalid, sözü etkili bir kişidir.
    الرّجلُ الحَسنُ الوَجهِGüzel yüzlü adam (yüzü güzel).
  2. Manevi izafet: الإضافة المعنويّة

    Yukarıda görülen izafetlerin dışında kalanlara manevi izafet denir.

    ArapçaTürkçe
    بيتُ الجَارِKomşunun evi.
    عذابُ القَبرِKabrin azabı.
    قَلَمُ خَادِمِ الرَّجُلِKalem, kişinin hizmetçisidir.
    لَونُ ملابِسِ الطُّلاَّبِ أَحمرُÖğrencilerin elbiseleri kırmızıdır.
    مِفتَاحُ البَابِKapının anahtarı.
    مفتاحُ بابٍ(Herhangi bir) kapının anahtarı.
    مفتاحُ بابِ بيتِ الكاتبِKâtibin evinin kapısının anahtarı.

Not: Zincirleme isim tamlamasında yalnız sondaki muzafun ileyh (أل) alır.

شروط أو حُكم المُضاف: Muzafın hükümleri (şartları)

  1. أن يجرد من التّنوين نحو: (هذا كتابُ النّحوِ).
  2. ونون التّثنية نحو: (قرأتُ كِتابيْ الأستاذِ).
    • ونون الجمع نحو: (جاء طالبو العلمِ).
  3. وأن يجرد من (أل) عمومًا، ولكن يجوز إضافة (أل) على المضاف في الإضافة اللّفظيّة بشرط أن يكون مثنى أو جمع مذكر سالمًا أو مضافًا إلى ما فيه (أل) أو مضافًا إلى اسم مضاف إلى ما فيه (أل) نحو:

    (جاء المكرما سعدٍ) (جاء المكرمو سعدٍ) (الدّارسُ النحوِ) (القارئُ كتابُ الصّرفِ).

شروط المضاف إليه: Muzafun ileyhin şartları

  1. يكون مجرورًا دائمًا. سواء كان بالكسرة أو الفتحة أو الياء لفظًا أو تقديرًا.
  2. يكون معرفة أو فيها أل التعريف عمومًا، يجوز أن يأتي نكرة. نحو: ثَوبُ خزٍّ.
  3. يكون مفردًا أو جملةً.

Muzafın şartları

  1. أل (el) takısı almaz.
  2. تنوين (tenvin) almaz.
  3. Tesniye ve cemi ن nunu almaz.
  4. Muzaf, irapta şu şekillerde gelir: mübteda, haber, fail, meful…

Örnekler:

ArapçaTürkçe
أُعجِبْتُ بِشَوقي أشهَرِ الشُّعراءِŞairlerin en meşhuru olan Şevki’yi beğendim.
قائدُ الطَّائِرَةِ مأمُونُ القِيادَةِUçak kaptanı, uçağı güvenle uçurur.
هَذانِ ضارِبا زَيدٍBu ikisi Zeyd’i döven kişilerdir.
هَؤلاءِ ضَارِبو زَيدٍBunlar Zeyd’i dövenlerdir.

Kaide 1

Arapçada tamlanana المضاف, tamlayana المضاف إليه denir. Tamlayan المضاف إليه ifadesinin son harfi daima ــــِ (esre) ile harekelidir; yani muzafun ileyh daima mecrurdur.

Muzafun ileyhin şartları

  1. Devamlı mecrur gelir.
  2. Muzafun ileyh marife olarak gelebilir.

    ArapçaTürkçe
    بَوَّابُ المَكتبِ (في المكتبِ)Yazıhanenin kapıcısı.
    مَلكُ الموتِ (للموتِ)Ölüm meleği.
    رِحلةُ الشّتاءِ (في الشّتاءِ)Kış seyahati.
    عذابُ القبرِ (في القبرِ)Kabir azabı.
  3. Muzafun ileyh nekre olarak gelebilir.

    ArapçaTürkçe
    ثوبُ خَزٍّ (ثوبٌ من خزًّ)İpek elbisesi.
    خاتَمُ فِضّةٍ (خاتمٌ من فضّةٍ)Gümüş yüzüğü.
ArapçaTürkçe
مُمَثِّلُ الشَرْقِ الْاَوْسَطِ لِلاَمِينِ الْعَامِّ لِلْاُمَمِ الْمُتَّحِدَةِBirleşmiş milletler genel sekreterinin Ortadoğu temsilcisi

ملاحظة

  1. هناك من الأسماء ما يلزم الإضافة:

    من الظّروف فيكون الإضافة إلى المفرد أو الإضافة إلى الجملة نحو:

    (رأيت غيرَ سعيدٍ) (جئتُ إذْ جاءَ سليمٌ). (جئتكَ قبلَ الصّبحِ وبعدهُ) (جلستُ حيثُ جلسَ محمدٌ).

  2. الإضافة إلى ياء المتكلم: كمفرد وتثنية وجمع:

    • كتابٌ كتابِي / قلمٌ قَلمِي
    • قَلمانِ قلمايَ / كِتابانِ كتابايَ / وَالدَانِ وَالِدَايَ

مُعلّمونَ مُعلمويَ ، مُعلميَّ / بَنُونَ بَنُويَ ، بَنيَّ

Kaide 2

Müfret (tekil) kelime muzâf olunca sonundaki çift harekeden biri düşer. Müsennâ (ikil) kelime muzâf olunca sonundaki ن harfi düşer. Cemi müzekker salim (kurallı erkek çoğulu) muzâf olunca sonundaki ن harfi düşer:

1- Müfret kelime: المفرد

ArapçaTürkçe
كِتابُ الأستاذِHocanın kitabı.
اِشتَريتُ كِتَابَ الأُستَاذِÖğretmenin kitabını satın aldım.
بابُ المدرسَةِOkulun kapısı.
مفتاحُ بابِ المدرسةِMektebin kapısının anahtarı.
قلمُ خادِمِ الرّجلِAdamın hizmetçisinin kalemi.
مَكَانُ إصدَارِ الهُويَةِKimliğin çıkış yeri.
هُوَ مَعمُورُ الدَّارِEvi zengindir.
اسمُ الأبِ محمدٌBabasının ismi Muhammed.
مَا حَالَتُكَ الاجتِمَاعِيَّةِ؟Medeni hâlin ne?
مَكَانُ العَمَلِ بَعيدٌ مِن هُنَاİş yerim buradan uzaktır.

2- Müsennâ ve cemi müzekker salim: المثنى وجمع المذكر السالم

ArapçaTürkçe
مُعلِّمُ المَدرسةِMektebin öğretmeni.
مُعَلِّمَا المَدرسَةِMektebin iki öğretmeni.
مُعَلِّمو المَدرسَةِMektebin öğretmenleri.
رأيت مُعَلِّمَيْ المدرسَةِMektebin iki öğretmenini gördüm.
سلمت على مُعَلِّمَيْ المدرسةِMektebin iki öğretmenini selâmladım.
سلّمتُ على مُعَلِّمِي المدرسةِMektebin öğretmenlerini selâmladım.
بَابُ الْمَدْرَسَةِOkulun kapısı.
بَابُ الْمَدْرَسَتَيْنِİki okulun kapısı.
بَابُ الْمَدْرَسَاتِOkulların kapısı.
بَابَا الْمَدْرَسَةِOkulun iki kapısı.
أَبْوَابُ الْمَدْرَسَةِOkulun kapıları.

Mütekellim yâ’sına yapılan izafet: الإضافة إلى ياء المتكلم

1- Müfret: المفرد

Muzâf, müfret bir isim ise son harfinin harekesi kesra olur.

ArapçaTürkçe
كتابٌKitap.
كتابِيKitabım.
قلمٌKalem.
قَلمِيKalemim.

Ancak şunlar kaidenin dışındadır:

A- Muzâf olan müfret ismin son harfi elif-i memdûde (ا) ise elif sâkin (sükûnlu) olarak kalır, ye’nin harekesi fetha olur:

ArapçaTürkçe
عصًاDeğnek.
عصايَDeğneğim.
هدىًHidâyet.
هُدايَHidâyetim.

B- Muzâf olan müfret ismin son harfi elif-i maksûre (ى) ise bu elif (ye), muzâfun ileyh olan ye’ye idgam edilir, şeddeli okunur ve sonu fetha ile harekelenir:

ArapçaTürkçe
المحامِيAvukat.
محامِيَّAvukatım.
اللّيالِيGece.
لَياليَّGecelerim.

2- Müsennâ: المثنى

İkil kelime, mütekellim ye’sine muzâf olunca müsennânın sonundaki nun düşer ve ye’nin harekesi fetha olur:

ArapçaTürkçe
قَلمانِİki kalem.
قَلمايَBenim iki kalemim.
كِتابانِİki kitap.
كِتابايَBenim iki kitabım.
وَالدَانِAna, baba.
وَالِدَايَAnam, babam.

3- Cemi müzekker salim: جمع المذكر السّالم

Kurallı erkek çoğulu, mütekellim ye’sine muzâf olunca ref hâlinde sonundaki nun düşer ve ye’nin harekesi fetha olur. Nasb ve cer hâlinde sonundaki nun düşer; kelimenin son harfinin harekesi kesre olur, ye de şeddeli ve fethalı olur.

ArapçaTürkçe
مُعلّمونَÖğretmenler.
مُعلمويَ ، مُعلميَّÖğretmenlerim.
بَنُونَOğullar.
بَنُويَ ، بَنيَّOğullarım.

أَمثلة متفرقة مفيدة

  1. هذهِ سَاعَةُ فِضَّةٍ.
  2. أَخذتُ قلَمَ طَالبِ المَدرَسَةِ.
  3. فَوَلِّ وَجهَكَ شَطرَ المَسجِدِ الحَرامِ.
  4. لَونُ أَورَاقِ أَشجَارِ حَدِيقَةِ المَدرَسَةِ أَخضَرُ.
  5. مَنْ أَخِرُ الخُلفَاءِ الرَّاشِدِينَ؟
  6. مَا هِوَايَةُ زُبيرٍ؟
  7. مَا لَقَبُ خَالدٍ؟
  8. اُكتُبْ أَسْمَاءَ أَقسَامِ البيتِ وَأَقسَامَ بَعضِ أَشيَاءَ فيهَا؟
  9. مَا اِسمُ أَوَّلِ مَنْ أَسْلَمَ مِنَ الصِّبيَانِ؟
  10. فللهِ الحَمدُ ربِّ السَّمَواتِ ورَبِّ الأرضِ وَرَبِّ العَالمينَ.
  11. أَيَّ نَادٍ تَخْتَارُ يَا أَحمَدُ؟
  12. أَيُّ يَومٍ إِبتِدَاءُ السَّنَةِ المِيلادِيَّةِ؟
  13. هَل تَعرِفُ رَقْمَ هُوِيَّةِ الأَحوَالِ المدنيَّةِ؟
  14. مَا مَحَلُّ إِقَامَتِكَ؟
  15. مَا اِسمُ رَئيسِ الجَامِعَةِ وَعَميدِ كُليَّتِكُمْ؟
  16. هَل تَعرِفُ رَقْمَ دَفتَرِ النُّفّوسِ؟
  17. مَا حُكمُ تَارِكِ الصَّلاةِ؟
  18. مَا اِسمُ بقيَّةِ الألعَابِ الرِّيَاضِيَّةِ؟
  19. أُولئكَ أَصحَابُ الجَنَّةِ خَالدِينَ فيهَا.
  20. مَا وَسَائلُ الاتِّصَالِ الحَدِيثَةُ؟
  21. أَينَ مَكَانُ إِصدارِ الكِتَابِ؟ مَكَانُ إِصدارِ الكِتَابِ ببغدادَ.

Nizameddin İbrahimoğlu

Hitit Üniversitesi - İlahiyat Fakültesi


الصّفة والموصوف
SIFAT TAMLAMASI (SIFAT, MEVSUF)

الصّفة: تأتي الصّفة بعد الموصوف دائمًا، ويَتكون من اسمين، وإنّه من التّابعين أي الصّفة تَتْبعُ المَوصوف من عدة نواحي: وهي كالأتي:

  1. الحركة الإعرابية.
  2. في المذكّر والمؤنّث.
  3. في المعرفة والنّكرة.
  4. في المفرد والمؤنث والجمع.

ينقسم الصّفة (النّعت) إلى قسمين: Sıfat ikiye ayrılır.

1- الصّفة الحقيقية

يبيّن بعض أحوالِ متبوعهِ ويُكمّله بدلالتهِ على معنىً فيهِ نحو:

(جَاء الرَّجلُ الأديبُ). (سلّمتُ على رجلٍ قصيرٍ). (هذا محمدٌ الشّاعِرُ)

2- الصّفة السّببيّة

يُبيّن بعض أحوال ما يتعلّق بمتبوعهِ نحو:

(جاء الرّجلُ الحسنُ حظّهُ). (رأيتُ رجلاً حسنَ الوجهِ) (رأيتُ رجلاً رثَّ الثّيابِ).

ويأتي الصّفة: Sıfatlar şu şekillerde gelir:

  1. مفردًا: Müfret olarak gelir.

    وهذا يأتي عمومًا كمشتّق، أو كجامد أو كمصدر. والمشتق كاسم فاعل واسم مفعول والصّفة المشبهة واسم التّفضيل.

  2. أو جملةً ويحتاج إلى ضمير: Cümle olarak gelir.
  3. أو شبه جملةٍ: Şibh-i cümle olarak gelir.
  • (عندي رجلٌ أسدٌ) (شجاعٌ)
  • (جاء الرّجلُ الفاضِلُ)
  • (رأيتُ الرّجلينِ الفاضليْنِ)
  • (مررتُ بامرأةٍ فاضلةٍ)
  • (ذهبتُ إلى المملكةِ العربيةِ السّعوديّةِ)
  • (شهِدَتْ المملكةُ العربيّةُ السّعوديّةُ)
  • (أنقرةُ عاصِمةُ الجمهوريّةِ التّركيّةِ)
  • (كتب الموظفانِ النّشيطانِ رسالتيْنِ هامّتيْنِ)
  • (تسلّمَ الموظفونَ الزّياداتِ الجديدةَ)
  • (رأيتُ المهندساتِ النّشيطاتِ)
  • (أكرمتُ الفتى هذا)
  • (أنا رجلٌ تركيٌّ)
  • (جاء الرّجلُ الذي اعتدى)
  • (جاء رِجالٌ ثلاثةٌ)
  • (جاء الولدُ الذي ماتَ)
  • (هذا رجُلٌ ذو فضلٍ)
  • (أبصرتُ طائرًا فوق الشّجرةِ)
  • (وإتّقوا يومًا ترجعون فيه إلى الله)
  • (المالُ الذي تشتهيهِ نَفسُكَ)
  • (الوَلدُ الَّذي أبوهُ مريضٌ)
  • (الأقلامُ التي رأيتُها طويلةٌ)
  • (الطُّلاَّبُ الذينَ جاؤوا إلى الصَّفِ أذكياءٌ)

Sıfat

Arapçada sıfat tamlamasında sıfat, daima tavsif ettiği, nitelediği isimden sonra gelir. Tâbi olduğu ismi niteler. Sıfat tamlaması iki isimden meydana gelir; önce gelen isme mevsûf, sonra gelen isme sıfat denir.

Bağlı bulunduğu kelimenin nasıllığını ve niceliğini bildiren kelimeye sıfat, nasıllığı bildirilen kelimeye mevsûf denir.

Sıfatın mevsûfuna uyduğu konular

  1. İrab (hareke) yönünden.
  2. Müzekkerlik (erkeklik) ve müenneslik (dişilik) bakımından.
  3. Ma’rife, nekre olma bakımından.
  4. Adet: müfred (teklik), tesniye (ikilik) ve cemilik (çokluk) bakımından.

Sıfat ikiye ayrılır

1- Hakiki sıfat: الصّفة الحقيقيّة

Tavsif ettiği isme her bakımdan (dört bakımdan) uyan böyle bir sıfata gerçek sıfat (الصّفة الحقيقية) denir. Bir de dolaylı sıfat vardır ki harekesi kendinden önceki isme uyar; ancak kendisi o ismi değil, kendinden sonra gelen ismi tavsif eder.

ArapçaTürkçe
سافر الولدُ الذّكيُّZeki çocuk yola çıktı.
البابُ الكبيرُBüyük ev.

Sebebî sıfat: الصّفة السّببيّة

Ancak aşağıdaki cümlelerdeki جميلاً ve أخضَرَ sıfatları da dolaylı sıfattır. Dolaylı sıfata النّعت السّببي denir.

ArapçaTürkçe
(اشتريتُ صورةً جميلاً إطارها)Çerçevesi güzel bir resim satın aldım.
(رأينا كتبًا أخضرَ غِلافه)Kapağı yeşil bir kitap gördük.
دخلتُ البيتَ المفتحةَ نوافذهُPencereleri açık eve girdim.

Cümlede şu şekillerde gelebilir

Fail (mevsûf) + sıfat

ArapçaTürkçe
جَاءَ مُحَمَّدٌ الأمينُEmin olan muhammed geldi.
هَارونُ الرَّشيدُReşid'in oğlu Harun.

Not: Mevsûf özel isim ise sıfat (أل) alır.

ملاحظة: إذا كان الموصوف اسم خاص الصفة تأخذ (أل) دائمًا.

Mef’ûl (mevsûf) + sıfat

ArapçaTürkçe
رأيتُ الرَّجُلَ الكَريمَCömert olan adamı gördüm.
رأيتُ رَجُلاً حَسنَ الوجهِYüzü güzel olan adamı gördüm.

Mecrûr (mevsûf) + sıfat

ArapçaTürkçe
مررتُ برجلٍ كريمٍCömert olan adama uğradım.

Haber (mevsûf) + sıfat

ArapçaTürkçe
زَيدٌ الشَّاعِرُ العَالِمُZeyd şairdir, âlimdir.

Mübtedâ (mevsûf) + sıfat

ArapçaTürkçe
ذهبَ زَيدٌ الكاتِبُKâtip Zeyd gitti.

Mevsûf da şu şekillerde gelir

ويأتي الموصوف:

  1. اسمًا ظاهرًا (عَلمًا) عُمومًا ولا يحتاج إلى أخذ (أل).

    Özel isim olarak gelir ve el takısı almaz.

  2. وقد يكون الموصوف اسم خاص فيأتي (بأل المعرّفة) نحو

    Mevsûf özel isim ise sıfat (أل) el takısını alır.

    • (جاء يوسفُ التّاجرُ)
    • (جاء هارونُ الرّشيدُ)
    • (جاء محمدٌ التّاجرُ)
    • (جاء الرّجلُ الكريمُ)
  • جاءني رجلانِ كاتِبٌ وشاعِرٌ
  • جاءني ثلاثةُ رِجالٍ كاتِبٌ وشاعِرٌ وفقيهٌ.
  • هذا يومٌ لا حارٌ ولا بارِدٌ
  • لكلّ نفسٍ أجلٌ إمّا قريبٌ وإمّا بعيدٌ.
  • جاء شوقي وحافظ الشّاعرانِ.

ملاحظة: Not

هناك من الصّفات التي يستوي فيها المذكر والمؤنث لذا فلا تطابق الصّفة بالموصوف. وعمومًا يأتي على وزن فعول وفعيل وأوزان أخرى مثل:

Bazı sıfatlarda müzekker ve müennes için aynı biçim kullanılır; böylece sıfat mevsûfa uymaz. Genel olarak şu vezinlerde gelir: فعول وفعيل. Başka vezinlerde de gelebilir.

صَبور ـ فَخور ـ جَرِيح ـ عَظِيم ـ رَحِيم ـ كَبِير ـ رَخِيص ـ عَلاَّمَة ـ مِكْسَال ـ مِعْطِير ـ مِغْشِم ـ ضحْكة / والمصدر الثلاثي الغير الميمي مثل: عدلٌ / وأيضًا ما كان الصّفة لجمع ما لا يعقل.

الأمثلة:

  • رجُلٌ صَبورٌ
  • امرأةٌ صَبورٌ
  • هذا شَاهدُ عَدلٌ
  • هَذانِ شَاهِدَانِ عَدلٌ
  • هذهِ شُهودُ عَدْلٌ

ملاحظة: Not

İsim ve fiil cümlesi olarak da gelebilir.

وقد يأتي جملة اسمية أو فعليّة.

  • أنتَ مهندسٌ خبراته عظيمٌ
  • اشتريتُ سيّارةً ثمنها رَخيصٌ.
  • كان لتعاليم الإسلام دورٌ شأنهُ عظيمٌ.
  • فأصبحتْ لهم مكانةٌ بين الأممِ
  • أصبحتْ لهم قوّةٌ في كلّ مكانٍ من العالمِ (أي كائنٌ في كلّ مكان).
  • وصلَ طالبٌ يدرسُ بمعهدِنا.
  • جاء زيدٌ يحملُ كتابًا
  • رأيتُ رجلاً على جوادهِ (أي كائنًا على جوادهِ).

Değişik örnekler

ArapçaTürkçe
جاءني رجلٌ عاقلBana akıllı bir adam geldi.
وجدتُ القلمَ المكسورَKırılmış kalem buldum.
هو رجلٌ ذو فضلٍO, fazilet sahibi bir adamdır.
هو رجلٌ ولدهُ عاقلٌO, çocuğu akıllı bir adamdır.
اشتريتُ سيّارةً ثمنها رخيصٌFiyatı ucuz bir araba aldım.
ضربتُ قِطًّا تحتَ المائدةِSofranın altındaki kediyi dövdüm.
شممتُ وردةً على الطّاولةِMasanın üzerindeki gülü kokladım.
جاء الطّالبُ المجتهدُİki çalışkan öğrenci geldi.
جاء الطّالبانِ المجتهدانِÇalışkan öğrenci geldi.
جاء الطّلابُ المجتهدونَÇalışkan öğrenciler geldi.
هذا طالبٌ مجتهدٌBu, çalışkan öğrenci.
هذه طالبةٌ مجتهدةٌBu, çalışkan öğrenci.
فَتَحتُ الأبوابُ الكبيرةُBüyük kapıları açtım.
أكرمتُ الفتى هذاBu gence ikram ettim.
تكلّمت مع الّرجلِّ الذي اعتدىSuç işleyen adamla konuştum.
رأيتُ رجالاً ثلاثةًÜç adam gördüm.
أنا رجلٌ تركيٌّBen Türk bir adamım.
هذا رجلٌ أيّ رجلٍBu adam, ne iyi adam!

Sıfat-ı müşebbeheden örnek

ArapçaTürkçe
زَيدٌ حَسنُ الوجهِZeyd, güzel yüzlüdür.
زَيدٌ طاهِرُ القَلبِZeyd temiz kalplidir.
جُلِسَ مَكانٌ جَميلٌİyi yerde oturuldu.

Not: Mevsûflar gayr-ı âkil cemi şeklinde gelirse, sıfatlar umumiyetle müfret müennes olarak gelir.

Not: Birkaç sıfat veya birkaç mevsuf bir arada gelebilir.

ArapçaTürkçe
جَاءَ زَيدٌ الشَّاعِرُ الفَقيهُ الكاتِبُYazar, fıkıhçı ve şair olan Zeyd geldi.
جَاءَ زَيدٌ وَعَمرُ الكاتِبُ والشِّاعِرُŞair ve yazar olan Ömer ve Zeyd geldi.

Müfret, tesniye ve cemi konularında örnekler

ArapçaTürkçe
كتابٌ ضَخمٌKalın bir kitap.
قلمٌ قصيرٌKısa bir kalem.
رجلٌ طويلٌUzun boylu bir adam.
بيتٌ نظيفٌTemiz bir ev.
جاء الطّالب المجتهدÇalışkan öğrenci geldi.
كلّمت الطّالبَ المجتهدَÇalışkan öğrenciyle konuştum.
الجائزةُ للطالب المجتهدِMükâfat, çalışkan öğrencinindir.
طِفلٌ صغيرٌKüçük bir çocuk.
طِفلةٌ صَغيرةٌKüçük bir kız çocuğu.
الطّفل الصّغيرُKüçük çocuk.
طِفلانِ صغيرانِİki küçük çocuk.
طفلتانِ صَغيرتانِİki küçük kız çocuğu.
الطّفلانِ الصّغيرانِİki küçük çocuk.
الطّفلتانِ الصّغيرتانِİki küçük kız.
أطفالٌ صِغارٌKüçük çocuklar.
طِفلاتٌ صَغيراتٌKüçük kızlar.
الأطفالُ الصّغارٌKüçük çocuklar.
الطّفلاتُ الصّغيراتُKüçük kızlar.

نظام الدّين إبراهيم أوغلو ـ محاضر بجامعة هيتيت ـ تركيا

Nizameddin İbrahimoğlu

Hitit Üniversitesi - İlahiyat Fakültesi

İlgili içerikler

Yorumlar

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazabilirsiniz.

Yorum yazın

Hesap açmadan yorum yazabilirsiniz. Dilerseniz giriş yapın ya da hesap açın.

işaretli alanlar zorunludur. Yorumunuz hemen yayınlanır; adınız, tarih ve metin görünür.

Yeni içerikten haberdar olun

Yeni bir yazı, ders ya da günlük yayımlandığında e-posta ile haber veririz. Aboneliğiniz, e-postanıza gelen bağlantıyı onayladığınızda başlar; her postada aboneliği istediğiniz an sonlandıran bir çıkış bağlantısı bulunur.