انتقل إلى المحتوى
تعليم العربية

الأبواب السّتة في الأفعال العربية الثّلاثيّة المجرّدة مع الأمثلة

د. نظام الدين إبراهيم أوغلو حُدّث في 16 سبتمبر 2026 5 دقيقة قراءة

النسخة التركية

الأبواب السّتة في الأفعال العربية الثّلاثيّة المجرّدة مع الأمثلة

ÖRNEKLERİYLE ARAPÇADA SÜLASİ MÜCERRED FİİLLERİN ALTI BABI

د. نظام الدّين إبراهيم أوغلو

محاضر في جامعة هيتيت بتركيا

1ـ البابُ الأوّل: Birinci bab

نَصَـرَ ـ يَنْصُـرُ: فتحُ ضَمٍّ.

الأمثلة: Örnekler

العربيةالتركية
كتَب ـُYazdı
خرَج ـُÇıktı
نطَق ـُKonuştu
حصَد ـُBiçti
قعَد ـُOturdu
سكَن ـُOturdu, yaşadı
صدَق ـُDoğru söyledi
نظَر ـُBaktı
أكَل ـُYedi
أخَذ ـُAldı
أمَر ـُEmretti
أمَل ـُUmutlu oldu
مرَّ ـُGeçti, uğradı
عدَّ ـُSaydı
شدَّ ـُSıkı bağladı
قصَّ ـُAnlattı
شكَّ ـُŞüphe etti
شدَا ـُŞarkı söyledi
فكَّ ـُÇözdü
قَال ـُDedi
صَاغ ـُBiçimlendirdi
طَاع ـُİtaat etti
مات ـُÖldü
صَان ـُKorudu
صَام ـُOruç tuttu
كَان ـOldu, var
طَال ـُUzadı
نمَا ـُBüyüdü
زال ـُKayboldu, bitti
سهَا ـُUnuttu
صفَا ـُSaflaştı
دعَا ـُÇağırdı, dua etti
سمَا ـُYükseldi
عدَا ـُKoştu
خلَا ـُBoş oldu, bulunmadı
رجَا ـُUmdu, istedi, rica etti
عفَا ـُSildi, silindi, bağışladı
شقَىZahmet çekti
دنَا ـُYaklaştı
علاَ ـُYükseldi
شكَر ـُŞükretti
طلَب ـُİstedi
سجَد ـُSecde etti
لفَّ ـُSardı
شقَّ ـُYardı
فَات ـُGeçti
رَاق ـُArı veya saf oldu
سَاق ـُSürdü, güttü
مدَّUzattı
ذَابEridi
مَاعEridi, aktı
فشَا ـُYayıldı
رسَا ـُGemi demirledi
غدَا ـُSabah vakti gitti
قام ـُKalktı, dikildi
عَاد ـُDöndü
قتَل ـُÖldürdü
ضرَّ ـُZararlı oldu
حسَد ـُKıskandı
آب ـُGeri döndü
قاد ـُLider oldu, sürdü
لاَمَ ـُAzarladı
هنأ ـُYararlı oldu
رأس ـُBaşkan oldu
شكَا ـُŞikâyetçi oldu
رَكضَ ـُKoştu

2ـ البابُ الثّاني: İkinci bab

ضَـرَبَ ـ يَضـرِبُ: فَتحُ كَسرٍ.

الأمثلة: Örnekler

العربيةالتركية
شكَا ـِŞikayetçi oldu
كسَر ـِKırdı
صَاح ـِBağırdı
وقَف ـِDurdu
نزَل ـِİndi
جلَس ـِOturdu
حمَل ـِTaşıdı
وعَد ـِSöz verdi
وصَف ـِNiteledi, övdü
وجَد ـِBuldu
كشَف ـِAçtı, kaldırdı
وجَب ـِZorunlu oldu
كفَى ـِKâfi geldi
جرَى ـِKoştu
شفَى ـِŞifa buldu
ورَى ـِAteş tutuştu
مشَى ـِYürüdü
حكَى ـِAnlattı
فدَى ـِFeda etti
لوَى ـِBüktü
هوَى ـِArzu etti
شوَى ـِKızarttı
روَى ـِSuladı
نوَى ـِNiyet etti
طوَى ـِKatladı
ولَى ـِYakın oldu, sorumlu oldu
مَال ـِMeyletti
وثَب ـِSıçradı
سَال ـِAktı
سَار ـِYürüdü
صَار ـِOldu
عَاشYaşadı
طَار ـِUçtu
صَاد ـِAvladı
زَان ـِSüsledi
ضَاق ـِSıkıldı
ورَد ـِGeldi
بَاع ـِSattı
فرَّ ـِKaçtı
رنَّ ـِÇınladı, zil çaldı
أسَر ـِEsir etti
لاَنَ ـِYumuşadı
قرَّ ـِSoğuk oldu
وكَل ـِBıraktı, devretti
طَاب ـِİyileşti
دَان ـِSuçladı
طَاح ـِHelak oldu
وشى ـِSırrı ifşa etti
عنَى ـِİlgilendirdi
وعى ـِİdrak etti
أوَى ـِSığındı
عوَى ـِUludu
رمَى ـِAttı
وقَى ـِSakındı, korudu
وفَى ـِHakkını tam vermek
أتَى ـِGeldi
ضلَّ ـِSaptı, yolu kaybetti
عرفBildi
ولدDoğurdu
جاءGeldi
وصلUlaştı
نظمDüzenledi
عرَض ـِSergiledi, göründü
كوَى ـِÜtüledi
ظفَر ـِYendi, kazandı
وهَم ـِYanıldı
قصَد ـِOna gitti
وعَظ ـِÖğüt (vaaz) verdi
وصَل ـِUlaştı
يَسر ـِKolaylaştı
ذاع ـِYaydı
ملَّ ـِUsandı
خفَّ ـِHafif oldu
قضَى ـِBitirdi, tamamladı
كذَب ـِYalan söyledi

3ـ الباب الثّالث: Üçüncü bab

فَـتَحَ ـ يَفْـتَحُ: فَتحتان.

الأمثلة — Örnekler:

العربيةالتركية
رأَس ـَBaşkanı oldu
ظهَر ـَOrtaya çıktı
جمَع ـَTopladı
ذهَب ـَGitti
نهَض ـَKalktı
قطَع ـَKesti
سعَى ـَKoştu
رعَى ـَGözetti, otlattı
رأَى ـَGördü
لمَع ـَParladı
سأَل ـَSordu
قرَأ ـَOkudu
نشَأ ـَYaşadı, yetişti, başladı
لجَأ ـَSığındı
ملأَ ـَDoldurdu
خبَأ ـَGizledi
نبَأ ـَHaber verdi
ودَع ـَVeda etti
وقَع ـَDüştü
وهَب ـَHibe etti
بدَأ ـَBaşladı
هنَأ ـَYararlı oldu
دأَب ـَAlıştı
لأَم ـَSardı, onardı
برَأ ـَYarattı
هزَأ ـَAlay etti
مسَّ ـَDokundu
طرَأ ـَBeklenmeden ortaya çıktı
أبَى ـَReddetti
نأَى ـَUzaklaştı
وضَع ـَKoydu
مسَح ـَSildi
ثأَر ـَİntikam aldı
رأَب ـَDüzeltti, doğrulattı
ضلَّ ـَSaptı
زأَر ـَKükredi
ينَع ـَOlgunlaştı
يفَع ـَErgenlik çağına ulaştı
شَاء ـَİstedi
لذَّ ـَLezzetli oldu

4ـ البابُ الرّابع: Dördüncü bab

فَـرِحَ ـ يَفْـرَحُ: كَسرُ فَتحٍ.

الأمثلة — Örnekler:

العربيةالتركية
علِم ـَBildi
لعِب ـَOynadı
مرِض ـَHasta oldu
شرِب ـَİçti
ضحِك ـَGüldü
فهِم ـَAnladı
رضِي ـَRazı oldu
نَام ـَUyudu
شبِع ـَDoydu
عطِش ـَSusadı
خشِي ـَÇekindi, korktu
نسِي ـَUnuttu
شقِي ـَMutsuz oldu
وهِم ـَYanıldı
نَال ـَElde etti, kazandı
هَاب ـَKorktu
خاف ـَKorktu
أذِن ـَİzin verdi
أمِن ـَEmin oldu
أنِس ـَAlıştı, sevindi
حيِي ـَYaşadı
يئِس ـَUmudunu kesti
يقِن ـَBildi, kani oldu
يقِظ ـَUyanık oldu, uyandı
سمِع ـَDuydu
لبِس ـَGiydi
سئِم ـَBıktı
أثِر ـَNakletti
أسِف ـَÜzüldü
أثِم ـَGünahkâr oldu
كئِب ـَÜzüldü
حَار ـَŞaşırdı
خَال ـَZannetti
طرِي ـَTaze, yumuşak oldu
نقِي ـَSaf oldu
طفِئ ـَSöndü
هنِئ ـَSevindi
صدِئ ـَ (صدَأ ـَ 3)Paslandı
رقِي ـَYükseldi
خطِئ ـَHata yaptı
لقِي ـَBuluştu, elde etti
وجِع ـَAcı duydu
حظِي ـَKazandı
ركِب ـَBindi
حزِن ـَÜzüldü
ألِف ـَAlıştı
هاب ـَKorkmak, korkutmak
عوِر ـَTek gözlü oldu

5ـ البابُ الخامسُ: Beşinci bab

كَـرُمَ ـ يَكـرُمُ: ضَمُّ ضَمٍّ. الأمثلة: Örnekler.

العربيةالتركية
حسُن ـُİyileşti
بخُل ـُCimrileşti
جمُد ـُDondu
صرُح ـُSaf oldu, açık konuştu
سهُل ـُKolay oldu, düz oldu
نظُف ـُTemiz oldu
كثُر ـُÇok oldu
أدُب ـُTerbiyeli oldu
أصُل ـُAsil oldu
جرُؤ ـُCesaret etti
بطُؤ ـُYavaşladı
جبُن ـُKorkak oldu
قبُح ـُÇirkin oldu
لؤُم ـُKötülük, cimrilik yaptı
حلُو ـُTatlı oldu
وسُم ـُYüzü güzel oldu
وضُؤَ ـُTemiz oldu
يسُر ـُKolay oldu
يمُن ـُKısmetli oldu
يتُم ـُYetim kaldı

6ـ البابُ السّادِسُ: Altıncı bab

حَسـِبَ ـ يَحسـِبُ: كَسرتان. الأمثلة: Örnekler.

العربيةالتركية
ورِث ـِMirasçı oldu
ومِق ـِYanında oldu, şefkat duydu
ولِي ـِAtandı, sorumlu oldu
وثِق ـِGüvendi
غضِب ـِKızdı
نعِم ـِNimet içinde oldu
يقِن ـِBildi
ورِم ـِŞişti
يبِس ـِKurudu
يئِس ـِUmudunu kesti
ورِع ـِMuttaki oldu
وفِق ـِBaşarılı oldu
يقِظ ـِUyanık oldu

الأفعال التي تجوز فيها أكثر من باب

أكثرها لا تختلف معانيها مع اختلاف الباب، ولكن قسمًا منها تختلف معانيه عند تغيير الباب.

Fiillerin bir kısmı birkaç babda kullanılıyor: Babların değişmesi genellikle anlamı değiştirmez, ancak bir kısım fiillerin anlamı değişebilir.

Bazı fiiller birkaç babda kullanılabilir:

  • غفر 1، 2
  • مات 1، 4
  • زار 1، 4
  • فاق 1، 4
  • دام 1، 4
  • زال 1، 4
  • غزا 1، 3
  • مدَّ 1، 2، 3
  • كاد 1، 4
  • طاع 1، 4
  • جاع 1، 3
  • قضى 2، 3
  • عصى 2، 3
  • عزَّ 2، 5
  • يتَم 2، 3
  • ينع 2، 3
  • طغى 3، 4
  • فني 3، 4
  • رقي 3، 4
  • ودَّ 3، 4
  • عضَّ 1، 3، 4
  • زأر 2، 3، 4
  • رأف 3، 4
  • أفل 3، 4، 6
  • يسر 2، 4، 5
  • يمن 3، 4، 5
  • يبس 4، 6
  • يئس 4، 6
  • نثر 1، 2
  • نما 3، 4
  • رمى 3، 2
  • وقر 2، 4
  • رجع 2، 3
  • كفر 1، 2
  • هنئ (هنأ) 2، 3، 4، 5
  • مرئ 3، 4، 5

Nizameddin İbrahimoğlu

Hitit Üniversites

مواد ذات صلة

التعليقات

لا توجد تعليقات بعد. يمكنك كتابة أول تعليق.

اكتب تعليقاً

يمكنك التعليق دون حساب. وإن شئت سجّل الدخول أو أنشئ حساباً.

الحقول المطلوبة. يُنشر تعليقك فوراً؛ يظهر اسمك والتاريخ والنص.

تابع المحتوى الجديد

نُعلمك بالبريد عند نشر مقال أو درس أو تدوينة جديدة. يبدأ الاشتراك بعد تأكيد الرابط الذي يصلك، وفي كل رسالة رابط لإلغاء الاشتراك في أي وقت.