المُحادَثةُ اليَومِيّةُ لِلطُّلابِ للذّينَ يَعرِفُونَ العربية قَليلاً
المُحادَثةُ اليَومِيّةُ لِلطُّلابِ الذّينَ يَعرِفُونَ العربية قَليلاً
ARAPÇAYI AZ BİLEN ÖĞRENCİLERE GÜNLÜK KONUŞMA
د. نظام الدّين إبراهيم أوغلو
باحث أكاديمي تركماني ـ تركيا
Not: Günlük konuşmalarda son hareke telaffuz edilmez, ancak biz yer yer son harekelerin telaffuzunu da verdik.
مَعلومَاتٌ أوّلِيّةٌ — Ön bilgiler
الحُروف — HARFLER
| العربية | Türkçe |
|---|---|
| أ / إ / أُ | A / İ / U |
| أَبٌ | Ebun (Baba) |
| إسلامٌ | İslâmun (İslam) |
| أُذنٌ | Uzunun (Kulak) |
| بَ / بِ / بُ | BE / Bİ / BU |
| بَلدةٌ | Beldetun (Şehir) |
| ج بِلادٌ | Bilâdun (Ülkeler) |
| بُراقٌ | Burâkun (Burak) |
| تَ / تِ / تُ | TE / Tİ / TU |
| تَرفيعٌ | Terfi’un (Terfi) |
| تِلمِيذٌ | Tilmizun (Öğrenci) |
| تُرابٌ | Turâbun (Toprak) |
| ثَ / ثِ / ثُ | SE / Sİ / SU |
| ثَعلبٌ | Sa’lebun (Tilki) |
| ثِمارٌ | Simârun (Meyveler) |
| ثُلثٌ | Sulusun (Üçte bir) |
| جَ / جِ / جُ | CÊ / Cİ / CU |
| جَامِعٌ | Câmi’un (Cami) |
| جِيرانٌ | Cirânun (Komşular) |
| جُمعةٌ | Cumu’atun (Cuma) |
| حَ / حِ / حُ | HA / Hİ / HU |
| حَاكِمٌ | Hâkimun (Hâkim) |
| حِمارٌ | Himârun (Eşek) |
| حُوتٌ | Hûtun (Balina) |
| خَ / خِ / خُ | HA / Hİ / HU |
| خَالِقٌ | Hâlikun (Yaratıcı) |
| خِنزيرٌ | Hinzirun (Domuz) |
| خُلدٌ | Huldun (Ebedilik) |
| دَ / دِ / دُ | DÊ / Dİ / DU |
| دَارٌ | Dârun (Ev) |
| دِينارٌ | Dinârun (Dinar) |
| دُودٌ | Dûdun (Kurt, tırtıl) |
| ذَ / ذِ / ذ | ZÊ / Zİ / ZU |
| ذَهبٌ | Zêhebun (Altın) |
| ذِئبٌ | Zi’bun (Kurt) |
| ذُبابٌ | Zubâbun (Sinek) |
| رَ / رِ / رُ | RÊ / Rİ / RU |
| رَسمٌ | Resmun (Resim) |
| رِياءٌ | Riyâun (Riya) |
| رُمُوزٌ | Rumûzun (Simgeler) |
| زَ / زِ / زُ | ZÊ / Zİ / ZU |
| زَيتونٌ | Zeytûnun (Zeytin) |
| زنديقٌ | Zindikun (Zındık) |
| زُقاقٌ | Zukâkun (Sokak) |
| سَ / سِ / سُ | SÊ / Sİ / SU |
| سَاعةٌ | Sâatun (Saat) |
| سِلمٌ | Silmun (Barış) |
| سُندسٌ | Sundusun (İpek) |
| شَ / شِ / شُ | ŞÊ / Şİ / ŞU |
| شَاطِرٌ | Şâtirun (Çalışkan, mâhir) |
| شِفاءٌ | Şifâun (Şifa) |
| شُكرٌ | Şukrun (Şükür) |
| صَ / صِ / صُ | SA / Sİ / SU |
| صَيّادٌ | Sayyâdun (Avcı) |
| صِغارٌ | Siğârun (Yavrular, küçükler) |
| صُوصٌ | Sûsun (Civciv) |
| ضَ / ضِ / ضُ | ZA / Zİ / ZU |
| ضَربٌ | Zarbun |
| ضِياءٌ | Diyâun |
| ضُحى | Duhâ |
| طَ / طِ / طُ | TA / Tİ / TU |
| طَاهرٌ | Tâhirun |
| طِينٌ | Tînun |
| طُبِعَ | Tubi’a |
| ظَ / ظِ / ظُ | ZA / Zİ / ZU |
| ظَالمٌ | Zâlimun (Zâlim) |
| ظِلالٌ | Zilâlun (Gölgeler) |
| ظُلمٌ | Zulmun (Zulüm) |
| عَ / عِ / عُ | ‘A / ‘İ / ‘U |
| عَائدٌ | ‘Âidun |
| عِصامٌ | ‘İsâmun |
| عُودٌ | ‘Ûdun |
| غَ / غِ / غُ | ĞA / Ğİ / ĞU |
| غَائبٌ | Ğâibun (Mevcut olmayan) |
| غِناءٌ | Ğinâun (Şarkı) |
| غُلامٌ | Ğulâmun (Genç çocuk) |
| فَ / فِ / فُ | FÊ / Fİ / FU |
| فَائزٌ | Fâizun (Kazanan) |
| فِرقةٌ | Firkatun (Takım) |
| فُرقانٌ | Furkânun (Furkan, Kuran) |
| قَ / قِ / قُ | ĶA / Kİ / ĶU |
| قَائلٌ | Kâilun (Söyleyen) |
| قِسطٌ | Kistun (Adalet, pay, ölçü) |
| قٌربانٌ | Kurbânun (Kurban) |
| كَ / كِ / كُ | KÊ / Kİ / KU |
| كَائنٌ | Kâinun (Varlık) |
| كِتابٌ | Kitâbun (Kitap) |
| كُبّةٌ | Kubbetun (Yumak, yuvarlak şey) |
| لَ / لِ / لُ | LA / Lİ / LU |
| لَمسٌ | Lemsun (Dokunmak) |
| لِياقةٌ | Liyâkatun (Uygunluk) |
| لُؤلُؤٌ | Lu’luun (İnci) |
| مَ / مِ / مُ | MÊ / Mİ / MU |
| مَعروفٌ | Ma‘rûfun (Bilinen, meşhur) |
| طِفلٌ | Tiflun (Çocuk) |
| مُكرّمٌ | Mukarremun (Saygın) |
| نَ / نِ / نُ | NÊ / Nİ / NU |
| نَارٌ | Nârun (Ateş) |
| نِيرانٌ | Nîrânun (Ateşler) |
| نُوري | Nuri (Nuri) |
| وَ / وِ / وُ | WA / Wİ / WU |
| وَزيرٌ | Vezîrun (Vezir, bakan) |
| وِفاقٌ | Vifâkun (İttifak) |
| وُعودٌ | Vu’ûdun (Vaatler) |
| هَـ / هِـ / هُـ | HA / Hİ / HU |
| هادٍي | Hâdin (Hadi, yol gösteren) |
| هِجرةٌ | Hicretun (Hicret) |
| هُريرةٌ | Hureyretun (Kedicik) |
| يَ / يِ / يُ | YA / Yİ / YU |
| يَاقوتٌ | Yâkûtun (Yakut) |
| ضيِّق | Dayyikun (Dar) |
| يُساوي | Yusâvî (Eşittir) |
Bu konuları gramer kitaplarından takip ediniz.
Teklik, ikilik, çokluk
Teklik ismi: المفرد. Tek bir varlığı gösterir.
İkilik ismi: المثنى. İki varlığı gösterir. Müfret ismin sonuna ان (merfû olursa) veya ين (mecrur veya mansup olursa) eklenerek yapılır.
Çokluk ismi: الجمع. Aynı cinsten birçok varlığı gösterir. Üç bölümde incelenir:
Erkek çokluğu: جمع مذكر سالم. Erkek olan veya sayılan varlıkların isimleri, sonlarına ون (merfû olursa) veya ين (mecrur veya mansup olursa) eklenerek çoğul yapılır.
Dişi çokluğu: جمع مؤنث سالم. Dişi olan veya sayılan varlıkların isimleri, sonlarına اتُ (merfû olursa) veya اتِ (mecrur veya mansup olursa) eklenerek çoğul yapılır.
Kırık çokluk: جمع تكسير. Teklik kelimenin yapısı, biçimi değiştirilerek elde edilen çokluktur. Azlığı ve çokluğu gösteren çeşitli kalıpları vardır.
الأمثلة — Örnekler
- مُحَمّدٌ — Muhammedun — Bir Muhammed؛ محمدٍ؛ محمداً
- مُحَمّدانِ — Muhammadâni — İki Muhammet (Merfû olursa)
- مُحَمّديْن — Muhammedeyni (Mecrur veya mansup olursa)
- مُحَمّدونَ — Muhammedûne — Birçok Muhammet (Merfû olursa)
- مُحمدِينَ (Mecrur veya mansup olursa)
- فَاطِمَةُ — Fâtimetu — Bir Fatma
- فَاطِمَتانِ — Fâtimatâni — İki Fatma
- فَاطِمَتيْنِ — Fâtimateyni (Mecrur veya mansup olursa)
- فَاطِمَاتُ — Fâtimâtu — Fatmalar
- مُسلمةٌ؛ مُسلمةً؛ مسلمةٍ — Bir Müslüman
- مُسلمتان — İki Müslüman (Merfû olursa)
- مُسلمتين (Mecrur veya mansup olursa)
- مُسلماتٌ — Müslümanlar (Merfû olursa)
- مُسلماتٍ (Mecrur veya mansup olursa)
- قَلَمٌ — Kalemun — Bir kalem (Merfû olursa)
- قلماً (Mansup olursa)
- قلمٍ (Mecrur olursa)
- قَلَمَانِ — Kalemâni — İki kalem (Merfû olursa)
- قَلَمَيْنِ — Kalemeyni — İki kalem (Mecrur veya mansup olursa)
- أقْلامٌ — Aklâmun — Kalemler (Merfû olursa)
- أقلاماً (Mansup olursa)
- أقلامٍ (Mecrur olursa)
- كِتَابٌ — Kitâbun — Bir kitap؛ كتاباً؛ كتابٍ
- كِتَابَانِ — Kitâbâni — İki kitap
- كِتَابَيْنِ — Kitâbeyni (Mecrur veya mansup olursa)
- كُتُبٌ — Kutubun — Kitaplar؛ كُتبٍ؛ كُتباً
- شهرٌ؛ شهراً؛ شهرٍ — Bir ay
- شَهرانِ — İki ay (Merfû olursa)
- شَهرين (Mecrur veya mansup olursa)
- أشْهرٌ؛ أشهراً؛ أشهرٍ — Aylar
- جَدٌ؛ جدّاً؛ جدٍّ — Bir dede
- جدّانِ — İki dede (Merfû olursa)
- جدّينِ (Mecrur veya mansup olursa)
- أجدادٌ؛ أجداداً؛ أجدادٍ — Dedeler
ماضي، مضارع، أمر — Mazi, muzari, emir
| العربية | Türkçe |
|---|---|
| فَتَحَ | Açtı — Feteha |
| يَفْتَحُ | Açıyor — Yeftehu |
| اِفْتَحْ | Aç — İftah |
| كَسَرَ | Kırdı — Kesere |
| يَكْسِرُ | Kırıyor — Yeksiru |
| اِكْسِرْ | Kır — İksir |
| قَامَ | Kalktı — Kâme |
| يَقُومُ | Kalkıyor — Yekûmu |
| قُمْ | Kalk — Kum |
اِسم التّفضيل — İsm-i tafdil
| العربية | Türkçe |
|---|---|
| قَصِيرٌ | Kısa — Kasîrun |
| اٌقْصَرٌ | Daha kısa — Aksarun |
| كَبِيرٌ | Büyük — Kebîrun |
| أكْبَرٌ | Daha büyük — Ekberun |
| جَمِيلٌ | Güzel — Cemîlun |
| أجْمَلٌ | Daha güzel — Ecmelun |
اِستعمال الأدوات — Edatların kullanılış şekli
| العربية | Türkçe |
|---|---|
| هَذا طَالبٌ | Bu (erkek) öğrencidir — Hâzâ tâlibun. |
| هذهِ طالبةٌ | Bu (bayan) öğrencidir — Hâzihi tâlibetun. |
| هَذان طَالِبانِ | Bunlar iki erkek öğrencidir — Hâzâni tâlibâni. |
| هَاتَانِ طَالبتانِ | Bunlar iki bayan öğrencidir — Hâtâni tâlibetâni. |
| هَؤلاءِ طُلاّبٌ | Bunlar erkek öğrencilerdir. |
| هَؤلاءِ طَالِباتٌ | Bunlar bayan öğrencilerdir. |
| مَتى تَذهبُ إلى السّوق؟ | Metâ tezhebu ilâ’s-sûki? Çarşıya ne zaman gidersin? |
| متى تأخذني إلى سهرة ليلية؟ | Metâ ta’huzunî ilâ sehretin leyliyyetin? Beni ne zaman gece eğlencesine götüreceksin? |
| بكم هذا (هذهِ)؟ | Bu kaça? Bikem hâzâ? Bikem hâzihi? |
| ماذا تقرأ؟ | Ne okuyorsun? Mâzâ tekrau? |
| كيفَ تذهبُ إلى بائع الذَّهب؟ | Keyfe tezhebu ilâ bâ’i’i’z-zehebi? Kuyumcuya nasıl gidersin? |
| كم سعر تذكرة دخول المتحف؟ | Kem si’ru tezkireti duhûli’l-muthaf? Müzeye giriş bileti fiyatı kaç liradır? |
| هل عندك جولة (رحلة) إلى مضيق بسفور؟ | Hel indeke cevletun (rihletun) ilâ madîki busfûr? Boğaziçi’ne geziniz var mı? |
| أين تُباع البذلة؟ | Eyne tubâ’u’l-bezletu? Takım elbise nerede satılır? |
| هُو | O (bay) — Huve |
| هِيَ | O (bayan) — Hiye |
| هُما | O ikisi (bay) (Humâ) |
| هُما | O ikisi (bayan) (Humâ) |
| هُنّ | Onlar (bayan) (Hunne) |
| هُم | Onlar (bay) (Hum) |
| أنتَ | Sen (bay) (Ente) |
| أنتِ | Sen (bayan) (Enti) |
| أنتما | İkiniz (bayan ve bay için) (Entumâ) |
| أنتُم | Sizler (bay) (Entum) |
| أنتُن | Sizler (bayan) (Entunne) |
| نَحنُ | Bizler (bay veya bayan için) (Nahnu) |
الأفعال المتداولة كثيراً: Çok kullanılan fiiller
| العربية | التركية |
|---|---|
| سَقطَ | Sakata – Düştü. |
| كَسرَ | Kesera – Kırdı. |
| قَعدَ | Ka’ade – Oturdu. |
| كَتبَ | Ketebe – Yazdı. |
| شاهدَ | Şâhede – İzledi, gördü. |
| مَرِضَ | Meriza – Hastalandı. |
| شَفى | Şefâ – İyileştirdi. |
| مَدحَ | Medaha – Övdü. |
| لَبِسَ | Lebise – Giydi. |
| أتى | Etâ – Geldi. |
| تَوضّأ | Tavaddaa – Abdest aldı. |
| صَلّى | Sallâ – Namaz kıldı. |
| شَبِعَ | Şebi’a – Doydu. |
| عَطشَ | Ataşa – Susadı. |
| جَاعَ | Câ’a – Acıktı. |
| تَعِبَ | Ta’iba – Yoruldu. |
| يَفرحُ | Yafrahu – Seviniyor. |
| يَحزنُ | Yahzenu – Üzülüyor. |
| يَفقِدُ (يُضيّعُ) | Yafkidu (Yudayyi’u) – Kaybediyor. |
| يَحلُم | Yahlumu – Rüya görüyor. |
| يَخلَعُ (يَنزعُ) | Yahla’u (Yanza’u) – Çıkarıyor. |
| يُنادي | Yunâdî – Çağırıyor. |
| يَسقُط | Yaskutu – Düşüyor. |
| يَركب | Yarkebu – Biniyor. |
| ينزل | Yenzilu – İniyor. |
| تَعالَ | Ta’âla – Gel. |
| اذهَب | İzheb – Git. |
| اجلِس | İclis – Otur. |
| قُم | Kum – Kalk. |
| نَم | Nem – Uyu. |
| اِسْتَيقِظ | İsteykız – Uyan. |
| اِمشِ | İmşi – Yürü. |
| اُرْكُض | Urkuz – Koş. |
| اِلعَبْ | İl’ab – Oyna. |
| اُنْظُرْ | Unzur – Bak. |
| كُلْ | Kül – Ye. |
| اِشربْ | İşreb – İç. |
| اِسْمعْ | İsma’ – Dinle. |
| تكلّمْ | Tekellem – Konuş. |
| قُلْ | Kul – De. |
| سَافِرْ | Sâfir – Yolculuk yap. |
| اِغْسِلْ | İğsil – Yıka. |
| نظّفْ | Nazzif – Temizle. |
| اِغلِقْ | İğlik – Kapa. |
| اِفْتَحْ | İftah – Aç. |
| اِحْذَرْ! | İhzar! – Dikkatli ol. |
| اِنتهى | İntahâ – Bitti. |
| خَلاصْ | Halas – Yeter. |
الأسماء المستعملة كثيراً: Çok kullanılan isimler
| العربية | التركية |
|---|---|
| تليفزيون | Tilifizyon – Televizyon. |
| تليفون | Tilifon – Telefon. |
| حَافِلة (باص) | Hâfile (bas) – Otobüs. |
| دَراجة | Derrâce – Bisiklet. |
| دَراجة بُخارية (مُوطور) | Derrace buhâriyye (motor) – Motosiklet. |
| كُرسِي | Kursi – Sandalye. |
| منضدة | Minzada – Masa. |
| طَبق (صَحَن) | Tabak (Sahan) – Tabak. |
| مِخدّةٌ | Mihadda – Yastık. |
| فَرشٌ | Ferşun – Döşeme, halı, yatak. |
| حديقة | Hadîka – Bahçe. |
| مَدينة الألعاب (لونا بارك) | Medînetu’l-el’ab – Lunapark. |
| حَقيبة | Hakîbe – Çanta. |
| قَدح (كلاص) | Kadah (klas) – Bardak. |
| ماء | Mâ’ – Su. |
| صَابون | Sâbun – Sabun. |
| وَرقة | Varaka – Kâğıt. |
| مَحل | Mahal – İş yeri. |
| دُكان | Dükkân – Dükkân. |
| مِفتاح | Miftâh – Anahtar. |
| بَائِع | Bâi’ – Satıcı. |
| مُشتري | Müşteri – Müşteri. |
| قَصّاب | Kassâb – Kasap. |
| دَولة | Devletun – Devlet. |
| مَدينة | Medine – Şehir. |
| قَضاء | Kazâun – İlçe. |
| قَرية | Karyetün – Köy. |
| عَاصمة | Asime – Başkent. |
| وَزِير | Vezir – Bakan. |
| وِزَارَة | Vezaret – Bakanlık. |
| رَئِيسُ جُمهوريّة | Reisi cumhuriyet – Cumhurbaşkanı. |
| رَئِيسُ وُزَرَاء | Reisu vüzerâ’ – Başbakan. |
| رَئِيسُ بَلدية | Reisu belediyetin – Belediye başkanı. |
| شَمس | Şems – Güneş. |
| قَمر | Kamer – Ay. |
| فَم | Femun – Ağız. |
| وَجه | Vechun – Yüz. |
| أنف | Enfun – Burun. |
| بَابان | Bâbân – İki kapı. |
| نَافذتان | Nâfizatan – İki pencere. |
| دَفتران | Defteran – İki defter. |
| سيارتان | Seyyâretân – İki araba. |
| عَينان | Aynân – İki göz. |
| يَدان | Yedân – İki el. |
| رِجلان | Riclân – İki ayak. |
| نُجوم (كواكِب) | Nücûm (Kevâkib) – Yıldızlar. |
| حَيوانات | Hayvânât – Hayvanlar. |
| طُيور | Tuyûr – Kuşlar. |
| حَشرات | Haşarâtun – Böcekler, haşereler. |
| نَباتات | Nebâtât – Bitkiler. |
| فَواكه | Fevâkih – Meyveler. |
| خُضْرَوات | Hudravât – Sebzeler. |
| ألوانٌ | Elvân – Renkler. |
| أعيادٌ | A’yâd – Bayramlar. |
| أعْضَاء | A’dâun – Organlar. |
| مِسْحَاة | Mishât – Kürek. |
| مِعْوَال | Mi’vâl – Kazma. |
| فَأس | Fâs – Balta. |
| مِسْحَل | Mishal – Mala. |
| مِنْشَار | Minşâr – Testere. |
كلمات السّياحة والتجارة: Seyahat ve ticaret ile ilgili kelimeler
| العربية | التركية |
|---|---|
| فُندق | Funduk – Otel. |
| فُندق بنجوم | Funduk binucûm – Yıldızlı otel. |
| غُرفة لشخص واحد | Gurfa li şahsin vâhid – Tek kişilik oda. |
| غُرفة لِشخصين | Gurfatun li şahseyn – İki kişilik oda. |
| غُرفة لثلاثةِ أشخاص | Gurfatun li selâseti eşhas – Üç kişilik oda. |
| حِجْز | Hiciz – Rezervasyon. |
| غُرَفٌ بِحَمّام | Gurafun bi hamam – Banyolu odalar. |
| تَذَاكِر الباص | Tezâkiru’l-bâs – Otobüs biletleri. |
| تَذَاكِر الطّائرة | Tezâkiru’t-tâireti – Uçak biletleri. |
| جَولاتٌ سِيَاحِيّة | Cevlâtün siyahiyyetün – Gezi turları. |
| مَنَاطِقُ سياحيّة | Manâtiku siyahiyyetün – Gezi yerleri. |
| قائمة الطّعام | Kâimetu’t-ta’âm – Yemek listesi. |
| لَحْم | Lahmun – Et. |
| سَمَك | Semek – Balık. |
| رُز | Ruz – Pilav. |
| كَباب | Kabâb – Kebap. |
| دَجَاج | Decâcun – Tavuk. |
| قَائمة الرّحلات | Kâimetu’r-rihlât – Gezi listesi. |
| سيارة خاصّة | Seyyâratun hâssatün – Özel araba. |
| تاكسي | Taksi – Taksi. |
| باخرة | Bâhiratün – Vapur. |
| مطعم | Mat’am – Lokanta. |
| كازينو | Kazino – Gazino. |
| قهوة | Kahvetün – Kahve. |
| شاي | Şâyun – Çay. |
| مشروبات | Meşrubâtun – Meşrubat. |
| شقّة مفروشة | Şakka mefruşa – Döşeli daire. |
| مكتب سياحي | Mektebun siyahiyyun – Acente bürosu. |
| مدير المكتب | Mudiru’l-mektebi – Yazıhane müdürü. |
| مسؤول السّياحة | Mesulu’s-siyahati – Seyahat sorumlusu. |
| سعر (أسعار) | Si’run (Es’ârun) – Fiyat (fiyatlar). |
| خدمات الشّركة | Hidemâtu’ş-şirketi – Şirketin hizmetleri. |
| رحلة فرديّة | Rihletun ferdiyyetün – Kişisel gezi. |
| رحلة جماعية | Rihletun cemâiyyetün – Grup gezisi. |
| بحر | Bahr – Deniz. |
| جبل | Cebel – Dağ. |
| غابات | Ğâbât – Ormanlar. |
| جزر | Cuzur – Adalar. |
| سهرة ليلية | Sehretün leyliyyetün – Gece eğlencesi. |
| مُتحف | Muthaf – Müze. |
| شلال | Şellâl – Şelale. |
| حَمامات | Hamamatun – Kaplıcalar. |
| حَديقةُ الحَيوانات | Hadîkatu’l-hayvânât – Hayvanat bahçesi. |
| تأجير تاكسي | Te’cîr taksi – Taksi kiralamak. |
| عَقد | Akid – Anlaşma. |
| بَيع | Bey’ – Satış. |
| شِراء | Şirâun – Satın alma. |
| قَرض | Karz – Borç. |
| تَقسِيط | Taksît – Taksitlendirme. |
| نَقد | Nakdun – Peşin. |
| تَنزيلات | Tenzilât – İndirim. |
| بنك ـ مَصرِفٌ | Bank (Masrif) – Banka. |
| تَصدير | Tasdîr – İhracat. |
| اِستيراد | İstîrâd – İthalat. |
| بَضائع | Badai’ – Mal. |
| نَقليات | Nakliyât – Nakliye. |
| سندٌ ـ سنداتٌ | Senedün (Senedâtun) – Senet (senetler). |
| بَضائِع جَيّدة | Badai’un ceyyidetün – Kaliteli mallar. |
| بَضائِع فاِسدة | Badai’un fâsidetün – Kötü mallar. |
| بضائع تُركية | Badai’un turkiyyetün – Türk malları. |
| دارُ الاستراحة | Daru’l-istirahati – Dinlenme tesisleri. |
| الاستعلامات | El-isti’lâmât – Danışma. |
Günlük Konuşma — المحادثة اليوميّة
مَرحباً. صَباحُ الخَير (مَساء الخَير).
Merhaban. Sabâhu’l-hayr veya mesâu’l-hayr.
Merhaba, hayırlı sabahlar (akşamlar).
مَرحَباً بك. صَباحُ النّور (مَساءُ النّور).
Marhaban bik; sabahu’n-nur veya mesau’n-nur.
Sana da merhaba, hayırlı sabahlar (akşamlar).
السّلام عليكم، كَيف حَالُكُم؟
Esselâmu aleyküm; keyfe halukum?
Esselamu aleyküm. Nasılsınız?
وعليكم السّلام ورَحْمَة الله وبَركاتهُ، بِخَير والحَمد لله.
Ve aleykümü’s-selam ve rahmetullahi ve berakatuhu; bi hayr velhamdülillah.
Ve aleyküm esselam ve rahmetüllahi ve berekâtuhu, Allah’a hamd olsun, iyiyim.
إلى اللّقاء. مع السّلامة.
İle’l-likâ; ma’a’s-selame.
Görüşmek üzere. Selametle.
في أمان الله. مع السّلامة.
Fi emânillâh; ma’a’s-selame.
Allah’a emanet olun, sağlıcakla kalın.
أهلاً وسهلاً.
Ehlen ve sehlen.
Hoş geldiniz.
شكراً جزيلاً.
Şükran cezîlen.
- Çok teşekkür ederim.
ما اسمك ولقبك؟ اِسمي ولقبي.
- Mâ ismuk ve lakabuk? İsmî ve lakabî.
- Adın ve soyadın ne? Adım ve soyadım.
مِن أين أنتَ؟ أنا من تركيا.
- Min eyne ente? Enâ min Turkiya.
- Neredensin? Ben Türkiye’denim.
مِن أين جئتَ وإلى أين تذهب؟ جئتُ من تركيا، وأذهب إلى أمريكا.
- Min eyne ci’te ve ilâ eyne tezheb? Ci’tu min Turkiya ve ezhebu ilâ Amerika.
- Nereden geldin, nereye gidiyorsun? Türkiye’den geldim, Amerika’ya gidiyorum.
هل أنت متزوج أم أعزب؟ لا، أنا مُطلّق.
- Hel ente mütezevvic em a’zep? Enâ mutallakun.
- Sen evli misin yoksa bekâr mısın? Hayır, ben boşandım.
أين تدرُسُ؟ وماذا تدرُسُ؟ أدرس في كلية الإلهيّات، لقد بدأت فيها بعد أن أكملت الابتدائيّة والثانويّة في مدينتي.
- Eyne tedrusu? Ve mâzâ tedrusu? Edrusu fî kulliyeti’l-ilahiyat; lakad bede’tü fîhâ ba’de en ekmeltü el-ibtidaiyyete ve’s-saneviyyete fî medinetî.
- Nerede okuyorsun? Ne okuyorsun? İlahiyat Fakültesinde okuyorum, ilkokulu ve liseyi şehrimde bitirdikten sonra başladım.
ما هذا (وما هذهِ)؟ هذا قميصي، وهذهِ مِحفظتي.
- Mâ hâzâ (ve mâ hazihi)? Hâzâ kamîsî ve hazihi mihfazatî.
- Bunlar ne? Bunlar gömleğim ve çantamdır.
ما عملك وما عمل صديقك؟ أنا مُحام وهو مهندس.
- Mâ amelüke ve mâ amelu sadîkike? Enâ muhâmin ve huve muhendis.
- Senin ve arkadaşının işi ne? Ben avukatım, o da mühendistir.
تفضّل من فضلك، اِنتظر قليلاً.
- Tafaddal min fazlike; intazir kalîlen.
- Lütfen buyurunuz. Biraz bekleyiniz.
هل التّدخينُ هنا ممنوعٌ أم مسموحٌ؟ نعم، التّدخينُ ممنوعٌ.
- Heli’t-tedhînu huna memnu’ em mesmuh? Nea’m, et-tedhînu memnu’.
- Burada sigara içmek yasak mı yoksa serbest midir? Evet, sigara içmek yasaktır.
كيف تقضي وقْتَكَ في الكليّة أثناءَ الاستراحةِ؟ أقضيه في المكتبة وفي المقصف.
- Keyfe takdî vakteke fî’l-kulliyeti esnâe’l-istirâhe? Akdîhi fi’l-mektebeti ve fi’l-maksafi.
- Teneffüste vaktini nasıl geçirirsin? Vaktimi kütüphane ve kantinde geçiririm.
هل تَمشط شعركَ بالمِشط يوميّاً؟ نعم.
- Hel tamşutu şa’reke bi’l-muşti yavmiyyen? Nea’m.
- Her gün saçını tarak ile tarar mısın? Evet.
هل تَحلُق (تُزيّن) لَحيتك يوميّاً؟ لا، بل كل ثلاثة أيام.
- Hel tahluku (tüzeyyinu) lahyateke yavmiyyen? Lâ, bel kulle selâseti eyyâm.
- Her gün sakalını tıraş ediyor musun? Hayır, ancak üç günde bir tıraş ediyorum.
مِمَّن تتكوّنُ أفرادُ عائلتكَ؟ من أبي وأُمّي وإخواني وأخواتي وأعمامي وأخوالي وغيرهم.
- Mimmen tetekevvenu efrâdu ailetike? Min ebî ve ummî ve ihvânî ve ehavâtî ve a’mâmî ve ahvâlî ve gayrihim.
- Aile fertlerin kimlerden oluşur? Babam, annem, erkek kardeşlerim, kız kardeşlerim, amcalarım, dayılarım ve diğerleri.
ماذا يعملُ والدُك؟ والدي كان موظفاً، والآن هو متقاعِد.
- Mâzâ ya’melu vâliduke? Vâlidî kâne muvazzafen ve’l-ân huve mutakâid.
- Baban ne iş yapar? Babam memur olarak çalışıyordu, şu an emeklidir.
هل كان والدك موظفاً عسكريّاً أم مدنيّاً؟ والدي كان يعمل في الوظيفة المدنيّة لا العسكريّة.
- Hel kâne vâliduke muvazzafen askeriyyen em medeniyyen? Vâlidî kâne ya’melu fi’l-vazifeti’l-medeniyyeti lâ fi’l-askeriyyeti.
- Baban askerî memur olarak mı yoksa sivil memur olarak mı çalıştı? Babam memuriyetini sivil olarak yaptı, asker olarak değil.
لماذا زعلت مني (خَاصمتني) ومتى نتصالح؟ لا أدري، وإنّني سوف أعتذر منك أولاً على أخطائي، ثمّ أتصالحُ معك.
- Limâzâ zealte minnî (hâsamtenî) ve metâ netesâlah? Lâ edrî ve innenî sevfe a’teziru minke evvelen alâ ahtâî summe atasâlahu ma’ake.
- Neden bana küstün ve ne zaman barışacaksın? Bilmiyorum. Ancak ben önce yaptığım yanlışlar için özür dileyeceğim, sonra seninle barışırım.
مع مَن تلتقي هذا اليوم؟ ألتقي مع الأصدقاء.
- Ma’a men teltekî haze’l-yevm? Eltekî ma’a’l-asdikâ.
- Bugün kiminle görüşmek istersin? Arkadaşlarla.
هل اِتّصلتَ بهم؟ نعم، اِتصلتُ بهم بالتّلفون.
- Hel ittasalte bihim? Nea’m, ittasaltu bihim bi’t-tilifon.
- Onlarla görüştün mü? Evet, telefon ile görüştüm.
هل عندك عمل بعد الظّهر أم قبله؟ لا، ليس لي عمل.
- Hel indeke amelun ba’de’z-zuhr em kablehu? Lâ, leyse lî amelun.
- Öğleden sonra veya önce işin var mıdır? Hayır, işim yoktur.
أريد منك أن تأتي معي إلى نَدوات الوَقف إنْ أمكن.
- Urîdu minke en te’tî maî ilâ nedevati’l-vakfi in emken.
- Eğer mümkünse benimle vakıf seminerine katılmanı isterim.
ما أوقات الصّلوات؟ صلاةُ الصُّبحِ والظُّهرِ والعَصر والمَغْرِب والعَشَاءِ.
- Mâ evkatü’s-salâvat? Salatu’s-subhi ve’z-zuhri ve’l-asri ve’l-magribi ve’l-aşâi.
- Namaz vakitleri nelerdir? Sabah, öğle, ikindi, akşam ve yatsıdır.
ما أيّام الأسبوع؟ السّبت والأحد والاثنين والثّلاثاء والأربِعاء والخميس والجُمُعة.
- Mâ eyyâmu’l-üsbûi’? Es-sebtu ve’l-ahadu ve’l-isneyni ve’s-sulesâi ve’l-erbiâu ve’l-hamîsu ve’l-cumuatu.
- Haftanın günleri nelerdir? Cumartesi, pazar, pazartesi, salı, çarşamba, perşembe ve cumadır.
شَغّل السّيارةَ بسرعة رجاءً.
- Şeğğil es-seyârete bi sura’tin recâen.
- Lütfen, arabayı hızlı çalıştır.
قُل لي، كم أُجرة التاكسي؟
- Kul lî, kem ücretü’t-teksi?
- Söyle bakalım, taksi ücreti kaçtır?
أخبرني، لماذا لا تسوق السيّارةَ ببطء؟
- Ahbirnî, limâzâ lâ tasûku es-seyyârate bi but’in?
- Bana söyle bakalım, neden arabayı yavaş süremiyorsun?
من أين تملأ البنزين؟ من محطة البنزين.
- Min eyne temleu el-benzin? Min mahattati’l-benzin.
- Benzini nerede dolduruyorsun? Benzin ofisinde.
كم إيجار بيتك؟ الآن رخيص، وسوف يكون غالياً.
- Kem îcâru beytike? El-ân rahîsun ve sevfe yekûnu gâliyen.
- Evin kirası ne kadardır? Şimdilik ucuz, daha sonra pahalı olacaktır.
هيا، نذهب إلى السوق!
- Hayyâ, nezheb ile’s-sûki.
- Haydi, çarşıya gidelim.
ما سعر هذهِ البضاعَة؟ أو: بكم هذه البضاعة؟
- Mâ si’ru hazihi’l-bidâati? Ev: Bi kem hazihi’l-bidâatu?
- Bu malın fiyatı kaç (bu mal kaça)? Bu mal kaçadır?
يا أخي، متى تنام ومتى تستيقظ؟ أنام مبكرا وأستيقظ مبكرا.
- Yâ ahî, metâ tenâmu ve metâ testeykizu? Enâmu mübekkiren ve esteykizu mübekkiren.
- Ey kardeşim, ne zaman uyursun ve ne zaman kalkarsın? Erken uyuyup erken kalkarım.
يا عزيزي! أنتَ صديق صَبور، شُجاع، ماهِر، مُجتهِد، عاقِل، ذكي، مؤدّب، صادِق، عطوف، سَخي، جميل، حسن.
- Yâ azîzî, ente sadîkun sabûrun, şücâun, mâhirun, müctehidun, âkilun, zekiyyun, müeddebun, sâdikun, atûfun, sehiyyun, cemîlun ve hasenun.
- Ey dostum! Sen sabırlı, cesur, yetenekli, çalışkan, akıllı, zeki, terbiyeli, dürüst, şefkatli, cömert, güzel ve iyi bir dostsun.
ولكن صديقك سيء الخُلق، فاسق، عَجول، جَاهِل، كَسلان، كذّاب، نَمام، جبان، ظالم، بخيل، وقبيح.
- Velâkin sadîkuke seyyiu’l-huluki, fâsikun, acûlun, câhilun, keslânun, kezzâbun, nemmâmun, cebânun, zâlimun, bahîlun ve kabîhun.
- Ancak arkadaşın kötü huylu, günahkâr, aceleci, cahil, tembel, yalancı, dedikoducu, korkak, zalim, cimri ve çirkin biridir.
ما وجبات الطّعام؟ وماذا تأكل؟ هي الفطور والغداء والعشاء. آكل في الفطور بعضَ الخُبزِ والجُبنِ والزّيتونِ والزُّبدةِ والقشطة والعَسلِ والمُربّى. وفي الظهر والعشاء آكل الحَساءَ والدّجاجَ والكباب والأرز والسَّلَطَةَ والحَلوى والسّندويشات.
- Mâ vecebâtu’t-taâmi? Ve mâzâ te’kulu? Hiye el-futûru ve’l-gadâu ve’l-aşâu. Âkulu fi’l-futûri ba’da’l-hubzi ve’l-cubni ve’z-zeytûni ve’z-zubdeti ve’l-kışteti ve’l-aseli ve’l-murabbâ. Ve fi’z-zuhri ve’l-aşâi âkulu el-hasâe ve’d-decâce ve’l-kebâbe ve’l-urze ve’s-salâtate ve’l-helvâ ve’s-sandavişât.
- Yemek öğünleri nelerdir ve neler yersiniz? Kahvaltı, öğle ve akşam. Kahvaltıda: Biraz ekmek, peynir, zeytin, kaymak, bal, reçel. Öğle ve akşam ise: Çorba, tavuk, kebap, pilav, salata, tatlı ve sandviçler.
ما الألعابُ الرّياضيّةُ التي تُحبُّها؟ أحبُّ القفز العالي، والمُلاكمةَ، والمُصارعة، وكُرةَ القدم، وسِباقَ الجَري.
- Mâ el’âbu’r-riyâdiyyetu elletî tuhibbuha? Uhibbu el-kafze’l-‘âlî ve’l-mulâkemete ve’l-musâra’ate ve kurate’l-kademi ve sibâke’l-ceri.
- Hangi spor oyunlarını seviyorsun? Yüksek atlama, boks, güreş, futbol ve koşuyu seviyorum.
ما هُوايتُك؟ هُوايتي القراءةُ وكتابة الشّعر وتعلّم اللّغات والرّياضة والرّسم وسماع الموسيقى.
- Mâ hüvâyetuke? Hüvâyetî el-kirâetu ve kitâbetu’ş-şi’ri ve taallumu’l-lugâti ve’r-riyâdetu ve’r-resmu ve semâu’l-musîkâ.
- Hobilerin nelerdir? Hobilerim: Okumak, şiir yazmak, dil öğrenmek, spor, resim ve müzik dinlemek.
ماذا يوجدُ في منزلكَ؟ أثاثُ الصّالونِ، أثاث الطّعام، أسرّة غرفة النّوم، الطّبّاخ، الثّلاجة، السّخّانة، العَصّارة، السّتائر، البساط (السّجادة)، المَناشِف.
- Mâzâ yûcedu fî menzilike? Esâsu’s-sâlûn, esâsu’t-ta’âm, esirretu gurfeti’n-nevmi, et-tabbâhu, es-sellâcetu, es-sehhânetu, el-asâretu, es-setâiru, el-basâtu (es-seccâdetu) ve’l-menâşifu.
- Evinde neler bulunur? Salon takımı, yemek takımı, yatak odası takımı, ocak, buzdolabı, şofben, robot, perdeler, halılar, havlular bulunur.
متى تشاهد التّلفزيون؟ أشاهِدُ التّلفزيونَ مساءً، بعد أنْ أدرسَ دروسي وأحضّرَ واجباتي اليوميّة.
- Metâ tuşâhidu et-telefizyone? Uşâhidu et-telefizyone mesâen ba’de en edruse durûsî ve uhaddira vâcibâtî el-yevmiyyeti.
- Televizyonu ne zaman izlersin? Akşamleyin, derslerimi çalışıp günlük ödevlerimi hazırladıktan sonra izlerim.
ماذا تشتري من بائعِ القرطاسيّة؟ أشتري قلمَ الرّصاصِ وقلمَ الجَافِّ وقلمَ الحِبرِ والدّفاترَ والمِمْحاةَ والمِبراةَ.
- Mâzâ teşteri min bâi’il-kırtâsiyyeti? Eşteri kalame’r-rasâsi ve kalame’l-câffi ve kalame’l-hibri ve’d-defâtire ve’l-mimhâte ve’l-mibrâte.
- Kırtasiyeden ne alırsın? Kurşun kalem, tükenmez kalem, dolma kalem, defter, silgi ve kalemtıraş alırım.
ما المَشُروبات التي تُحبّها؟ أحبُّ عَصيرَ الفواكهِ والشّاي والقهوة، ولكنّني أكرهُ كوكا كولا.
- Mâ el-meşrûbâtu elletî tuhibbuhâ? Uhibbu asîre’l-fevâkihi ve’ş-şâye ve’l-kahvete ve lâkinnenî ekrahu koka kola.
- Sevdiğin içecekler nelerdir? Meyve suyu, çay, kahve; ancak ben coca colayı sevmiyorum.
ما فصول السنة؟ الخريف، الشّتاء، الرّبيع، الصّيف. ويكون الجو في الفصول أحياناً معتدلاً، ومُمْطراً وغَائماً جُزئيّاً، وأحياناً أُخرى تهطل أمطار غزيرة قد تؤدّي إلى الفَيضَاناتِ، أو يكون حارّاً جِدّاً وصحواً ومُشْمِساً ورطْباً ونحو ذلك.
- Mâ fusûlu’s-seneti? El-harîfu, eş-şitâu, er-rabî’u ve’s-sayfu. Ve yekûnu’l-cevvu fi’l-fusûli ahyânen mu’tedilen ve mumtiran ve gâimen cüz’iyyen ve ahyânen uhrâ tehtulu emtârun gazîretun kad tueddî ile’l-feyadânâti ev yekûnu hârren cidden ve sahven ve muşmisen ve ratben ve nahve zâlik.
- Yılın mevsimleri nelerdir? Sonbahar, kış, ilkbahar, yaz. Hava ılık, yağmurlu, parçalı bulutlu, ara sıra sağanak yağışlı olur ve yağışlar sele neden olabilir. Ya da çok sıcak, açık, güneşli ve nemli olur vb.
كم السّاعةُ الآن؟ الثانيةَ عشْرةَ إلاّ الثُلثَ ليلا.
- Kemi’s-sâatu el-ân? Es-sâniyete ‘aşrete ille’s-suluse leylen.
- Şimdi saat kaç? Gece on ikiye yirmi vardır.
عدد الأعداد إلى العشرة للمذكر والمؤنث.
- واحدٌ، اِثنان، ثلاثةٌ، أربعةٌ، خمسةٌ، ستّةٌ، سبعةٌ، ثمانيّةٌ، تسعةٌ، عشَرَةٌ.
- واحدةٌ، اِثنتانِ، ثلاثٌ، أربعٌ، خمسٌ، سِتٌّ، سبعٌ، ثمانٍ، تسعٌ، عشْرٌ.
- Addid el-a‘dâde ile’l-‘aşreti li’l-muzekkeri ve’l-müennesi. Vâhidun, isnâni, selâsetun, erba’atun, hamsetun, sittetun, seb’atun, semâniyetun, tis’atun, aşaratun.
- Ona kadar sayıları (müzekker ve müennes için) sayınız. Bir, iki, üç, dört, beş, altı, yedi, sekiz, dokuz, on.
عدد الأعداد من أحد عشر إلى العشرين للمذكر والمؤنث.
- Addid el-a’dâde min ehade ‘aşere ile’l-‘işrîn li’l-müzekkeri ve’l-müennesi.
- On birden yirmiye kadar (müzekker ve müennes için) sayıları sayınız.
- أحَدَ عَشَرَ، اِثنا عَشَرَ، ثَلاثَةَ عَشَرَ، أرْبَعَةَ عشَرَ، خَمْسَةَ عشَرَ، سِتّةَ عَشَرَ، سَبْعةَ عشَرَ، ثَمَانيةَ عَشَرَ، تِسْعَةَ عَشَرَ، عِشْرونَ.
- إحْدى عِشْرَةَ، اِثْنَتَا عَشْرَةَ، ثَلاثَ عَشْرَةَ، أرْبَعَ عَشْرَةَ، خَمْسَ عَشْرَةَ، سِتّ عَشْرَةَ، سَبْعَ عشْرةَ، ثَمانِيَ عشْرةَ، تِسْعَ عَشْرَةَ، عِشرُونَ.
- Ehade ‘aşere, isnâ ‘aşere, selâsete ‘aşere, erba’ate ‘aşere, hamsete ‘aşere, sittete ‘aşere, seb’ate ‘aşere, semâniyete ‘aşere, tis’ate ‘aşere, işrûn.
On bir, on iki, on üç, on dört, on beş, on altı, on yedi, on sekiz, on dokuz, yirmi.
Nizameddin İbrahimoğlu
Hitit Üniversitesi - İlahiyat Fakültesi